TRƯỜNG THPT TRƯNG VƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI K.12
MÔN : VĂN-GIAN:120 PHÚT
Năm học 2009 – 2010

Đề : Suy nghĩ của anh (chị) về ba tác phẩm : “Nam quốc sơn hà” (Lý Thường Kiệt), “Bình Ngô đại cáo” (Nguyễn Trãi) và “Tuyên ngôn Độc lập” (Hồ Chí Minh).
*****



TRƯỜNG THPT TRƯNG VƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI K.12
MÔN : VĂN-GIAN:120 PHÚT
Năm học 2009 – 2010


Đề : Suy nghĩ của anh (chị) về ba tác phẩm : “Nam quốc sơn hà” (Lý Thường Kiệt), “Bình Ngô đại cáo” (Nguyễn Trãi) và “Tuyên ngôn Độc lập” (Hồ Chí Minh).
*****



TRƯỜNG THPT TRƯNG VƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI K.12
MÔN : VĂN-GIAN:120 PHÚT
Năm học 2009 – 2010


Đề : Suy nghĩ của anh (chị) về ba tác phẩm : “Nam quốc sơn hà” (Lý Thường Kiệt), “Bình Ngô đại cáo” (Nguyễn Trãi) và “Tuyên ngôn Độc lập” (Hồ Chí Minh).
*****






KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI K.12
MÔN : VĂN-GIAN:120 PHÚT
Năm học 2009 – 2010
HƯỚNG DẪN CHẤM
I. Yêu cầu về kĩ năng : học sinh cần có kĩ năng viết một bài văn nghị luận tổng hợp, kĩ năng viết câu, dựng đoạn, diễn đạt rõ ràng, ít mắc các lỗi dùng từ, đặt câu…
II. Yêu cầu về kiến thức :
Đây là một đề văn mở, không hạn chế về nội dung nghị luận. Học sinh có thể chọn lựa một nội dung mà mình tâm đắc và trình bày theo nhiều kiểu khác nhau.
Tuy nhiên, bài viết vẫn phải đảm bảo những nội dung khách quan của cả ba tác phẩm.
A. Cái chung của ba tác phẩm :
1. Đây là ba áng văn chương lớn của văn học dân tộc, ra đời vào những thời điểm lịch sử quan trọng, có ý nghĩa đánh dấu những bước ngoặc quan trọng trong lịch sử dân tộc.
2. Ba tác phẩm được xem là ba bản “tuyên ngôn độc lập” của dân tộc, có giá trị tư tưởng lớn lao :
- Khẳng định chủ quyền của quốc gia dân tộc.
- Thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
3. Mỗi áng văn được viết theo một thể loại khác nhau, nhưng cả ba đều có một bố cục mang tính chính luận rõ nét. Nhìn chung, mạch lập luận của ba tác phẩm đều là :
- Mở đầu : khẳng định chân lí về chủ quyền dân tộc.
- Tiếp theo : vạch tội kẻ thù.
- Cuối cùng : bày tỏ quyết tâm bảo vệ nền độc lập dân tộc, tin tưởng vào sự bền vững
của nền độc lập ấy.
B. Nét riêng :
Trong cái chung của tư tưởng và tình cảm, mỗi tác phẩm lại có nét riêng đặc sắc trong cách thể hiện :
1. “Nam quốc sơn hà” là bài thơ tứ tuyệt bằng chữ Hán, ngắn gọn, súc tích và hùng hồn, được xem là bản “tuyên ngôn độc lập” đầu tiên. Bài thơ bắt đầu từ việc khẳng định “Nam đế” trong mối tương quan với “Bắc đế” và viện đến “thiên thư”…
2. “Bình Ngô đại cáo” là một bài cáo, thực chất là bài văn chính luận viết theo lối văn xuôi biền ngẫu bằng chữ Hán, được xem là áng “thiên cổ hùng văn” tuyên bố nền độc lập sau chiến thắng quân Minh.
Bài văn bắt đầu bằng việc viện tư tưởng “nhân nghĩa” của Nho giáo để tạo cơ sở khẳng định chân lí…
3. “Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh là một bài văn chính luận súc tích, đanh thép. Bài văn bắt đầu bằng việc viện dẫn tư tưởng về quyền con người trong hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ, từ đó suy luận về quyền dân tộc.
* Từ những điểm xuất phát trên, học sinh cần làm rõ những nét đặc sắc về tư tưởng và nghệ thuật nghị luận của mỗi tác giả và lí giải được sự khác nhau đó.
Sự khác nhau xuất phát từ nhiều nguyên nhân :
- Sự phát triển của ý thức về quốc gia dân tộc trong sự phát triển của lịch sử.
- Hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác của từng tác phẩm.
- Sở trường và cảm hứng của mỗi tác giả.
III. Tiêu chuẩn cho điểm :
Điểm 18 – 20 : nội